Je jaarcijfers over 2026 vallen dit voorjaar tegen, en dat heeft niets te maken met een slecht jaar. De zelfstandigenaftrek, de aftrekpost die zzp'ers en eenmanszaken al jaren gebruiken om hun belastbare winst te verlagen, is opnieuw fors gekrompen. Waar je in 2025 nog 2.470 euro kon aftrekken, is dat in 2026 nog maar 1.200 euro. En het stopt daar niet: in 2027 zakt het bedrag verder naar 900 euro. Wie zijn administratie op orde heeft, ziet het verschil rechtstreeks terug op de rekening die de Belastingdienst stuurt.
Waarom deze aftrekpost al jaren kleiner wordt
De zelfstandigenaftrek bestaat om ondernemers zonder personeel te compenseren voor het feit dat ze geen werknemersvoordelen hebben: geen doorbetaling bij ziekte, geen pensioenopbouw via een werkgever, geen vakantiegeld. Sinds 2020 bouwt het kabinet die aftrek stap voor stap af, met als doel het verschil in belastingdruk tussen werknemers en zelfstandigen kleiner te maken. Wat begon als een afbouw van een paar honderd euro per jaar, is sinds 2021 versneld. Het bedrag zakte van 7.030 euro naar 2.470 euro in 2025, en dit jaar dus verder naar 1.200 euro. Volgens de officiële cijfers van de Belastingdienst geldt dit bedrag voor iedereen die aan het urencriterium voldoet en de AOW-leeftijd nog niet heeft bereikt.
Wat dit concreet kost bij jouw aangifte
Reken het even mee. Bij een winst van 45.000 euro kon je in 2025 nog 2.470 euro van je belastbare winst aftrekken. Dat scheelde, bij een marginaal tarief rond de 37 procent, ruim 900 euro aan belasting. Met 1.200 euro aftrek in 2026 is dat voordeel gehalveerd tot zo'n 450 euro. Verdien je meer, bijvoorbeeld 75.000 euro winst, dan verandert er relatief nog meer: de aftrek weegt daar toch al lichter mee door de vlaktaks in box 1, en met nog maar 1.200 euro over blijft er weinig van over om je tarief te drukken. Los daarvan werkt de aftrek sinds een paar jaar met een beperkt tarief: het belastingvoordeel wordt berekend tegen 37,56 procent, ook als je in een hogere schijf valt. Voor de meeste zzp'ers en eenmanszaken tikt dat door in een hogere belastbare winst, en dus in een hoger bedrag dat je in mei of september moet overmaken.
De startersaftrek gaat ook op de schop
Startende ondernemers hadden nog een extra vangnet: de startersaftrek van 2.123 euro bovenop de zelfstandigenaftrek, drie keer te gebruiken in de eerste vijf jaar. Het kabinet heeft aangekondigd die aftrek per 1 januari 2027 te verlagen en een jaar later helemaal te schrappen. Ben je van plan binnenkort te starten als zzp'er? Dan loont het om je eerste ondernemersjaren zo te plannen dat je nog optimaal van de huidige regeling profiteert, in plaats van te wachten tot de aftrek verdwenen is.
Zo vang je het verschil op in je jaarplanning
Een lagere aftrek betekent niet dat je machteloos toekijkt. Een paar dingen die nu al schelen:
- Houd elke zakelijke uitgave bij, ook de kleine. Wat je nu niet declareert, is winst die je dubbel zo hard voelt nu de aftrek kleiner wordt.
- Kijk naar de MKB-winstvrijstelling, die met 12,7 procent voorlopig gelijk blijft en dus relatief zwaarder gaat meewegen nu de zelfstandigenaftrek krimpt.
- Bouw je nog geen pensioen op via een lijfrente? Dat is inmiddels een van de weinige manieren waarop je als zelfstandige nog gericht kunt sturen op je belastbare winst.
- Zet een deel van elke factuur apart voor de aanslag, in plaats van achteraf te schrikken van het bedrag.
Wie zijn facturatie en kosten scherp op orde heeft, haalt vaak meer uit zijn administratie dan uit welke aftrekpost dan ook.
Waarom dit ook je spaarplanning raakt
Een hogere belastingaanslag is vervelend, maar wordt pas echt een probleem als je er niet op gerekend hebt. Zet daarom nu al een reservering opzij voor de aanslag van komend jaar, in plaats van te wachten tot de brief van de Belastingdienst op de mat valt. Dat vraagt om een financieel plan waarin je vooruitkijkt in plaats van achteraf bij te sturen. Let trouwens ook op je vermogen in box 3: de belastingvrije grens voor spaargeld verandert dit jaar ook, en dat telt mee als je als zzp'er naast je onderneming ook privévermogen opbouwt.
Wat je dit jaar al kunt regelen
De trend is duidelijk: het kabinet bouwt de zelfstandigenaftrek verder af tot 900 euro in 2027, en de startersaftrek verdwijnt in dezelfde periode. Wachten tot je aangifte in 2027 heeft dan ook weinig zin. Ga nu na welk deel van je winst je nog kunt aftrekken via kosten, de MKB-winstvrijstelling of lijfrentepremie, en reserveer een realistisch bedrag voor de aanslag. Volgens Ondernemersplein van de Rijksoverheid is de daling naar 900 euro in 2027 al vastgelegd in wetgeving, dus dit is geen voorstel dat nog kan sneuvelen. Wie zijn jaarcijfers nu al aanpast aan deze realiteit, begint 2027 niet met een onaangename verrassing maar met een aangifte die klopt met wat er werkelijk op de rekening staat.