De meeste mensen merken het inmiddels aan hun rekeningafschrift: de energierekening is dit jaar duurder dan vorig jaar. Dat is geen toeval. Vergeleken met 2025 zijn de gasbelasting, de netbeheerkosten én de belastingkorting op energie allemaal in dezelfde richting bewogen. Omhoog. Gemiddeld betaalt een huishouden daardoor ruwweg 60 tot 80 euro meer per jaar, afhankelijk van verbruik en contract. Maar er zijn manieren om dat terug te dringen, en sommige kosten je geen cent.
Waarom je rekening dit jaar hoger uitvalt
De stijging is een optelsom van drie kleine veranderingen die samen toch behoorlijk oplopen. De gasbelasting is verhoogd met 2,7 cent per kubieke meter, wat voor een gemiddeld huishouden neerkomt op zo'n 27 euro extra per jaar. Daarboven komen de netbeheerkosten: die zijn met gemiddeld 4,1 procent gestegen, goed voor plusminus 30 euro per jaar. En de heffingskorting op energie daalde van 635 euro naar 629 euro, waardoor je ook nog eens iets meer kwijt bent.
De elektriciteitstaks daalde weliswaar met ruim 10 procent, maar voor de meeste huishoudens compenseert dat het gasgedeelte niet volledig. Per saldo betaal je meer, zoals Radar eerder toelichtte. De vraag is wat je ertegen kunt doen.
Je cv-ketel staat waarschijnlijk te hoog afgesteld
Dit is een van de minst bekende besparingen in huis. De meeste cv-ketels staan ingesteld op een aanvoertemperatuur van 70 tot 80 graden. Dat was handig voor een gietijzeren radiator uit de jaren zeventig, maar voor een modern huis met redelijke isolatie is het weggegooid geld.
Door de aanvoertemperatuur terug te zetten naar 50 tot 60 graden verbruik je gemiddeld 130 kubieke meter gas minder per jaar. Bij de huidige gasprijzen scheelt dat zo'n 100 tot 120 euro per jaar. Je huis wordt nog altijd even warm, het duurt alleen wat langer om op te stoken - dat merk je nauwelijks. De instelling zit meestal op het display van de ketel zelf, of via een menu-knop. Zoek op YouTube naar je keteltype; de aanpassing duurt hooguit tien minuten.
Ben je huurder? Controleer dan of de verhuurder toestemming geeft voor aanpassing van de ketelinstelling. Vrijstaande woningen en koopappartementen hebben hier doorgaans geen beperkingen.
Sluipverbruikers kosten je tot 200 euro per jaar
Apparaten op standby lijken onschuldig, maar zijn dat niet. Televisies, settopboxen, koffiezetapparaten met een klokje, printers die altijd aan staan, spelcomputers in rustmodus: bij een gemiddeld huishouden tikt dat op tot zo'n 200 euro per jaar. Puur voor niets.
Een schakelbare stekkerdoos is de eenvoudigste oplossing. Aan als je iets nodig hebt, uit als je naar bed gaat. Kost 10 tot 15 euro en verdient zichzelf in enkele weken terug. Let ook op de droger, want een vol programma verbruikt bijna evenveel energie als de wasmachine. En de warmhoudstand van je koffiezetapparaat die na het ontbijt nog twee uur nutteloos staat te branden? Uitzetten.
Als je toch bezig bent, controleer ook je koelkast. Een deur die niet goed sluit of een apparaat dat zonder ruimte aan de achterkant tegen de muur staat, verbruikt structureel meer energie dan nodig is.
Overstappen loont echt
Ongeveer 3 miljoen Nederlandse huishoudens zitten nog op een variabel energiecontract. Velen betalen simpelweg het tarief dat hun leverancier aanrekent, zonder ooit te vergelijken. Dat is begrijpelijk, maar wel duur.
Via een onafhankelijke vergelijkingssite check je in vijf minuten of er een beter contract beschikbaar is voor jouw situatie. Het verschil kan honderden euros per jaar zijn, zeker als je al twee jaar of langer niet hebt gekeken. Let bij het kiezen op de contractduur: een vast tarief geeft zekerheid over je maandlasten, een variabel contract profiteert als de energieprijzen dalen. Wil je begrijpen hoe de energiebelasting precies is opgebouwd voor je gaat vergelijken, dan legt Milieu Centraal dat helder uit.
Als je eerder je abonnementen al hebt doorgelicht, weet je hoe snel dit soort overstapjes bij elkaar optellen. Zo ruim je abonnementen op en bespaar je honderden euros geeft een goed beeld van wat er verder nog te halen valt.
Goedkope ingrepen die toch echt werken
Grote ingrepen zoals zonnepanelen of een warmtepomp zijn effectief, maar niet voor iedereen betaalbaar of praktisch. Wat wel voor iedereen haalbaar is:
- Radiatorfolie: Ongeveer 10 euro voor een rol. Bespaart warmte die anders de muur in trekt.
- Kieren dichten bij ramen en deuren: 5 tot 15 euro per raam, minder tocht en minder stookbehoefte.
- Gordijnen sluiten na zonsondergang: Gratis, merkbaar minder warmteverlies.
- Een minuut korter douchen: Per persoon gemiddeld 30 euro per jaar aan gas.
- Wasmachine en vaatwasser op eco-programma: Tot 30 procent minder energie per wasbeurt.
Al deze maatregelen samen kunnen oplopen tot 300 tot 400 euro per jaar besparing. Niet slecht voor aanpassingen die je in een middag kunt regelen.
Zo zet je hier vandaag mee aan de slag
Helemaal ontsnappen aan de hogere rekening van dit jaar lukt niet: de belastingverhoging en gestegen netbeheerkosten zijn een gegeven. Maar wie de cv-ketel bijregelt, de standby-apparaten aanpakt en overstapt naar een beter contract, kan de stijging ruimschoots compenseren en per saldo goedkoper uit zijn dan vorig jaar.
Begin bij het begin: leg je energierekening erbij en kijk welke post het hoogst is. Is het gas? Begin dan bij de ketelinstelling. Is het stroom? Dan zijn de standby-apparaten het eerste wat je aanpakt. Wil je daarna ook de rest van je vaste lasten doorlichten, dan biedt dit overzicht van vijf trucs om meer uit je geld te halen een handig vertrekpunt.
De winst zit bijna altijd precies waar het probleem zit. Je hoeft alleen te weten waar je moet kijken.