Heb je bitcoin, ethereum of een ander stukje crypto op je naam staan? Dan ging er op 1 januari 2026 iets veranderen dat je misschien nog niet had opgemerkt. Cryptoaanbieders zijn sindsdien verplicht om jouw saldo en transacties automatisch door te geven aan de Belastingdienst. Geen vrijblijvende vinkjes meer in je aangifte, maar een systeem dat meekijkt. En dat is nog maar het begin, want de manier waarop je crypto wordt belast staat op het punt compleet op de schop te gaan.
De Tweede Kamer keurde op 12 februari 2026 het wetsvoorstel werkelijk rendement box 3 goed. Als de Eerste Kamer meegaat, verandert er vanaf 2028 iets fundamenteels aan hoe je belasting betaalt over je crypto. Tijd om op een rijtje te zetten wat er nu al geldt en wat eraan komt.
Dit betaal je nu over je crypto in box 3
Voor je aangifte over 2026 telt crypto nog gewoon mee als 'overige bezitting' in box 3, samen met bijvoorbeeld een tweede woning of een onderhandse lening. De Belastingdienst rekent niet met wat je écht hebt verdiend, maar met een fictief rendement. Voor 2026 is dat 6,04 procent over de waarde van je crypto op 1 januari. Over dat fictieve rendement betaal je vervolgens 36 procent belasting.
Je betaalt dus niet automatisch belasting zodra je ook maar één satoshi bezit. Er geldt een heffingsvrij vermogen van 59.357 euro per persoon, oftewel 118.714 euro als je een fiscale partner hebt. Blijft je totale vermogen in box 3, inclusief spaargeld en beleggingen, onder dat bedrag? Dan betaal je niets. Zit je erboven, dan telt alleen het deel daarboven mee voor het fictieve rendement.
De Belastingdienst weet het nu sneller dan vroeger
Het belangrijkste verschil met een paar jaar geleden is niet het tarief, maar de controle. Cryptodienstverleners die in de EU actief zijn, moeten dankzij nieuwe Europese regels (CARF, in Nederland verwerkt via DAC8) voortaan automatisch gegevens over klanten en hun crypto-bezit delen met de Belastingdienst. Vroeger was crypto voor de fiscus lastig te traceren. Nu krijgt de Belastingdienst het rechtstreeks aangeleverd, ongeveer zoals een bank dat al jaren doet met je spaarrekening.
Dat betekent niet dat je nu opeens meer belasting betaalt dan voorheen. Het betekent wel dat vergeten aan te geven een stuk riskanter is geworden. Op de officiële pagina van de Belastingdienst staat precies hoe je crypto moet waarderen en aangeven.
Vanaf 2028 gaan de spelregels echt op de schop
Het huidige systeem met een fictief rendement verdwijnt voor beleggingen en crypto als het aan het kabinet ligt. Vanaf 2028 komt er een vermogensaanwasbelasting. Dat betekent dat je jaarlijks belasting betaalt over de werkelijke waardestijging van je crypto, ook als je niets hebt verkocht. Stijgt jouw bitcoin dit jaar met 8.000 euro in waarde, dan is dat bedrag belast tegen 36 procent, ongeacht of je hem in je wallet laat zitten of niet.
Voor aandelen en spaargeld is dat idee logischer dan voor crypto. Een dividend of rente stroomt binnen in cash, waarmee je de belasting kunt betalen. Bij een koersstijging van bitcoin gebeurt dat niet. Je portemonnee voelt niets, maar de Belastingdienst stuurt wel een rekening. Precies dat scenario, waarbij je belasting moet ophoesten over winst die je nog niet hebt verzilverd, wordt in vakjargon een liquiditeitsval genoemd.
De exacte uitwerking ligt nog niet vast. Het kabinet werkt aan verfijningen van het voorstel en de Eerste Kamer moet er nog mee instemmen. Op de themapagina van de Rijksoverheid volg je de voortgang het makkelijkst.
Waarom dit cryptobezitters extra hard raakt
Crypto is nu eenmaal volatieler dan de gemiddelde beleggingsportefeuille. Een koers die in januari 40 procent stijgt en in maart weer 25 procent daalt, is geen uitzondering maar vrij normaal. Met een vermogensaanwasbelasting betaal je in het goede jaar belasting over winst die er in het slechte jaar misschien alweer af is. Er komt weliswaar een verliesverrekening, maar die werkt in de praktijk niet één op één: je kunt verliezen meestal alleen verrekenen met toekomstige winst, niet direct terugkrijgen in cash.
Wie nu al spaart en overweegt om in crypto te stappen, doet er goed aan om dit mee te wegen. Niet als reden om het links te laten liggen, maar als iets om in je verwachte rendement mee te rekenen. Twijfel je nog of crypto bij je spaardoelen past? Dit artikel over sparen versus investeren in crypto geeft een eerlijker beeld van de risico's dan de meeste cryptofora.
Dit kun je nu al voorbereiden
Je hoeft niet te wachten tot 2028 om actie te ondernemen. Zorg dat je nu al bijhoudt wanneer je crypto hebt gekocht en voor welk bedrag. Onder het nieuwe systeem heb je die aankoopwaarde nodig om je werkelijke rendement te kunnen berekenen, en achteraf uitzoeken wat je in 2024 voor je ethereum betaalde is een stuk vervelender dan het nu al bijhouden in een simpel overzicht.
Kijk ook kritisch naar je totale vermogen in box 3. Blijf je met spaargeld, beleggingen en crypto samen onder het heffingsvrije bedrag, dan verandert er voor jou weinig. Zit je daarboven, dan kan het lonen om voor 1 januari te kijken of je vermogen slimmer kunt verdelen, bijvoorbeeld met een fiscale partner. Dit artikel over het heffingsvrij vermogen in 2026 legt uit hoeveel ruimte je precies hebt, en deze tip voor voor 1 januari werkt ook als een deel van je vermogen in crypto zit.
De kans is groot dat de details van het nieuwe stelsel nog wijzigen voordat het daadwerkelijk ingaat. Maar dat de Belastingdienst crypto steeds beter in beeld krijgt, staat al vast. Wie nu orde op zaken stelt in zijn administratie, hoeft in 2028 niet in paniek te raken.